In Amsterdam ooit op het Ossensluisje geweest? Waarschijnlijk wel, want het Ossensluisje lag op de plek waar het Spui het Rokin in stroomde. Aan de andere kant van het Spui lag een tweede sluis, die Boerenverdriet heette en uitkwam op het Singel. Beide namen vind je op een hedendaagse kaart niet meer terug, want alles tussen Rokin en Singel draagt inmiddels de naam van het allang gedempte Spui. Maar in oude teksten en archieven kom je die historische namen natuurlijk met regelmaat tegen.

Nu biedt het Stadsarchief van Amsterdam de mogelijkheid in oude akten te zoeken op straatnaam (zowel op hedendaagse als op historische straatnamen). En van elke gevonden akte geeft het archief zowel de huidige straatnaam als de straatnaam zoals die in de akte voorkomt. Ik heb gekeken welke hedendaagse straatnamen welke historische varianten opleverden. Omdat de aldus verkregen koppelingen aardig zijn om te bekijken en omdat er online geen kaart te vinden was waarop je makkelijk historische namen kunt zoeken (op amsterdamhistorie.nl wel veel historische straatnamen, maar alleen uit 1896 en 1941 – dus geen Ossensluis en Boerenverdriet) heb ik die zelf gemaakt.

De kaart Historische Straatnamen Amsterdam laat zich zowel op huidige als op historische namen doorzoeken. De coördinaten van de straten (punten) zijn gegeorefereerd via de Google Maps api.

Omdat er nog vele lacunes zijn (de akten zijn van voor 1811, dus ik heb alleen binnen het huidige centrum gekeken. Buiten het centrum zijn natuurlijk ook genoeg historische namen te vinden – zie de Overtoom bijvoorbeeld, die ik handmatig heb ingevoerd) en er vast foutjes in de vergaarde data zitten, is het mogelijk data te corrigeren en toe te voegen. Het databestand is te downloaden.

Ook is er een api beschikbaar, waar u (een deel van) een straatnaam aan kunt vragen. De api geeft de resultaten terug als JSON. De api vindt u op http://www.islandsofmeaning.nl/projects/straatnamen/api/. U dient de GET variabele q mee te geven: wilt u alle straten weten waar de string ‘heren’ in voorkomt, dan roept u http://www.islandsofmeaning.nl/projects/straatnamen/api/?q=heren aan.