Waarom hebben we op gemeentegeschiedenis weer nieuwe URI’s geïntroduceerd, en niet gewoon Geonames gebruikt? Los van het feit dat de Amsterdamse Code als unieke referentie al bestond, is het simpele antwoord: omdat het niet kan.

Een gemeente is geen plaats

Een gemeente is een bestuurlijke eenheid, en dus niet hetzelfde als een plaats. Geonames houdt daar rekening mee en geeft de gemeente Bedum dus een ander id dan de plaats Bedum. Dat zorgt regelmatig voor verwarring. Op nl.dbpedia.org/page/Bedum_(gemeente) wordt bijvoorbeeld naar de geonames URI van de plaats Bedum verwezen, terwijl er, zoals we al zagen, een geonames URI voor de gemeente Bedum voorhanden is.

Hoe moet dat dan met voormalige gemeentes?

Geonames houdt zich niet bezig met historische bestuurlijke eenheden. Dat wil zeggen, gemeente Wieringen is er nog steeds te vinden, terwijl die inmiddels toch in Hollands Kroon is opgegaan. Ik vraag me af hoe Geonames met dit nabije verleden om zal gaan – zo te zien is de gemeente Wieringen uit de hiërarchie verdwenen, maar op id en naam nog wel terug te vinden.

In andere gevallen zou je een voormalige gemeente aan de geonames plaats met dezelfde naam kunnen koppelen, maar dat is toch niet helemaal hetzelfde. Een plaats kan heel goed in drie verschillende gemeentes gelegen hebben. Bovendien lukt dat regelmatig helemaal niet, zoals in het geval van de gemeente Ambt Ommen, die het gebied rondom Ommen, maar niet Ommen zelf bevatte.

Niet ‘is gelijk aan’, maar ‘bevat’

Op gemeentegeschiedenis hebben we er voor gekozen alleen de huidige gemeenten rechtstreeks te koppelen, en van voormalige gemeenten een koppeling te maken naar plaatsen die de gemeente op enig moment bevatte. Als uitgangspunt hebben we de kleine 7000 Nederlandse plaatsen genomen die Geonames kent. Via Geonames is van elk van hen te achterhalen in welke huidige gemeente ze liggen. Om te kijken in welke historische gemeenten die plaatsen ooit gelegen hebben, hebben we van elke plaats de coördinaten tegen onze database met gemeentegrenzen in de afgelopen twee eeuwen gehouden.

Zo hebben we die 7000 plaatsen aan ongeveer 15000 gemeenten kunnen koppelen, gemiddeld heeft een plaats in de loop der tijd dus in iets meer dan twee gemeenten gelegen. Die koppelingen zijn te zien op elke gemeentepagina – Graft-De Rijp is een aardig voorbeeld. Ook omdat het daar in één geval is misgegaan: West-Knollendam ligt in werkelijkheid niet in de gemeente Graft-De Rijp, maar de zuidgrens van de gemeente is iets te ruim ingetekend, zodat de door Geonames gegeven coördinaten daar net binnen vielen.

De data is ook binnen te halen als JSON op http://www.gemeentegeschiedenis.nl/data/geonames_plaatsen/ . In de als JSON en csv op te halen data per provincie is van elke huidige gemeente het Geonames id opgenomen. Klik daarvoor onderaan de provincepagina’s op het formaat van keuze.